BlogPory roku

Jesień na Mazurach

Złota jesień nad jeziorem: grzybobranie, żurawie i rykowisko jeleni, poranne mgły i wieczory przy kominku. Do tego pogoda miesiąc po miesiącu, plan na deszcz i lista rzeczy do spakowania.

12 min czytaniaAgata Kiśluk

Jesień na Mazurach to złote lasy odbite w jeziorach, mgły o świcie i kosze pełne grzybów. Po wakacyjnym gwarze robi się cicho, a krajobraz z tygodnia na tydzień zmienia kolory.

Dla wielu naszych gości jesień jest najpiękniejszą porą roku na Mazurach. Wrzesień bywa jeszcze ciepły jak lato, październik maluje lasy na złoto i czerwono, a listopad przynosi mgły, ciszę i długie wieczory przy kominku. Mieszkamy w Faszczach przez cały rok i co roku na nowo zachwyca nas, jak bardzo okolica zmienia się w ciągu tych trzech miesięcy.

W tym poradniku piszemy, czego spodziewać się po mazurskiej jesieni miesiąc po miesiącu, jak bezpiecznie zbierać grzyby, gdzie szukać żurawi i kiedy słychać rykowisko jeleni. Podpowiadamy też, co robić nad jeziorem i w deszczowy dzień, jak może wyglądać jesienny dzień u nas i co spakować na jesienny wyjazd.

Rozdział 01

Dlaczego warto przyjechać na Mazury jesienią

Kolorowe lasy, puste jeziora i grzyby. Jesienią Mazury są spokojne i zachwycająco piękne.

Po wakacjach na Mazurach robi się cicho. Znikają tłumy z portów i plaż, na drogach nie ma korków, a w restauracjach w Mikołajkach łatwo o stolik. Krajobraz za to dopiero się rozkręca: brzozy żółkną, klony czerwienieją, a nad jeziorami każdego ranka snują się mgły.

Jesień to też sezon na grzyby. Mazurskie lasy słyną z prawdziwków, podgrzybków i kurek, a grzybobranie to dla wielu naszych gości główny powód jesiennego przyjazdu. Do tego żurawie zbierające się przed odlotem, rykowisko jeleni i klucze dzikich gęsi na niebie.

Po dniu w lesie albo nad jeziorem czeka ciepły domek. Wszystkie nasze domki są ogrzewane, a w domkach standard można rozpalić ogień w kominku.

Mała wysepka z dwiema sosnami odbita w spokojnym, zamglonym jeziorze
Jesienny poranek nad jeziorem
  • Kolory

    Złote brzozy, czerwone klony i ich odbicia w jeziorach.

  • Grzyby

    Prawdziwki, podgrzybki i kurki w mazurskich lasach.

  • Przyroda

    Żurawie przed odlotem, klucze gęsi i rykowisko jeleni.

  • Ciepło w domku

    Ogrzewanie we wszystkich domkach i kominek na chłodne wieczory.

Rozdział 02

Wrzesień, październik, listopad: jesień miesiąc po miesiącu

Każdy jesienny miesiąc ma inny charakter: od ciepłego babiego lata po listopadowe mgły.

Wrzesień: babie lato

Wrzesień to często najprzyjemniejszy miesiąc na spokojny wyjazd. Dni są jeszcze ciepłe, woda w jeziorach po lecie bywa na tyle ciepła, że odważni się kąpią, a nad wodą jest pusto. Pod koniec miesiąca przychodzi babie lato, z pajęczynami na trawach i słonecznymi popołudniami. W lasach zaczyna się sezon grzybowy, a w drugiej połowie miesiąca rykowisko jeleni.

Październik: złota jesień

Październik to szczyt kolorów. Lasy wokół jezior płoną żółcią i czerwienią, a w bezwietrzne dni ich odbicia na wodzie wyglądają jak obraz. Poranki są chłodne i mgliste, popołudnia bywają słoneczne. Na polach zbierają się żurawie, a na niebie widać klucze gęsi. W ostatnią niedzielę miesiąca zmienia się czas na zimowy i wieczory robią się dłuższe.

Listopad: mgły i cisza

Listopad jest szary, ale ma swój urok. Drzewa gubią liście, nad jeziorami wiszą mgły, a dni są krótkie. To najlepszy miesiąc dla tych, którzy chcą odpocząć w ciszy, poczytać przy kominku i pochodzić po pustych lasach. Długie weekendy wokół 1 i 11 listopada to dobra okazja na krótki wyjazd.

Mgła nad jeziorem o świcie, w tle wieś i drzewa
Mglisty poranek

Rozdział 03

Grzybobranie w mazurskich lasach

Grzybobranie to mazurska tradycja. Kilka praktycznych wskazówek, żeby było udane i bezpieczne.

Mazurskie lasy, w tym rozległe bory Puszczy Piskiej na południe od Mikołajek, są znane z grzybów. Sezon zaczyna się zwykle pod koniec lata i trwa do października, a najwięcej grzybów pojawia się kilka dni po ciepłym deszczu. W sosnowych lasach szukajcie prawdziwków i podgrzybków, w mchu kurek, a pod brzozami koźlarzy.

Na grzyby najlepiej wybrać się rano. W lesie jest wtedy cicho, a grzyby są świeże, zanim znajdą je inni. Zabierzcie koszyk, nożyk, coś do picia i naładowany telefon: w lesie łatwo stracić orientację, więc warto mieć mapę w telefonie albo zapamiętać, skąd się przyszło.

Zebrane grzyby przyrządzicie w kuchni w domku: jest kuchenka, piekarnik i zastawa, więc na kolację może być sos grzybowy albo jajecznica z kurkami. Jeśli chcecie zabrać grzyby do domu, oczyśćcie je od razu po powrocie z lasu.

Koszyk pełen grzybów na omszałym pniu w lesie
Mazurskie grzybobranie
  1. 01

    Tylko znane gatunki

    Zbierajcie wyłącznie grzyby, które znacie na pewno. Jeden pomylony grzyb może zepsuć cały wyjazd, a nawet zagrozić życiu.

  2. 02

    W razie wątpliwości: grzyboznawca

    W stacjach sanepidu w sezonie grzybowym można pokazać zbiory grzyboznawcy. Jeśli nie macie pewności, po prostu nie jedzcie.

  3. 03

    Kosz, nie torba

    Grzyby noście w przewiewnym koszyku. W foliowej torbie szybko się psują.

  4. 04

    Delikatnie z grzybnią

    Grzyb wykręćcie albo odetnijcie nożem i przykryjcie miejsce ściółką. Nie rozkopujcie mchu ani nie niszczcie grzybów, których nie zbieracie.

  5. 05

    Tam, gdzie wolno

    Nie wchodźcie do młodników niższych niż 4 metry, bo obowiązuje tam zakaz wstępu. W rezerwatach przyrody grzybów zwykle zbierać nie wolno.

  6. 06

    Jaskrawe ubranie

    Jesienią w lasach trwają polowania. Kolorowa kurtka albo kamizelka sprawi, że będziecie dobrze widoczni.

Rozdział 04

Żurawie, jelenie i jesienna przyroda

Jesienią przyroda Mazur jest wyjątkowo głośna: klangor żurawi, ryk jeleni i gęsi na niebie.

Żurawie przed odlotem

Jesienią żurawie zbierają się w duże stada przed odlotem na południe. W dzień żerują na polach, a wieczorem z głośnym klangorem lecą na nocleg na mokradła i płytkie wody. Widok setek ptaków na tle zachodzącego słońca zostaje w pamięci na długo. Najlepiej obserwować je z daleka, przez lornetkę, żeby ich nie płoszyć.

Rykowisko jeleni

Od połowy września do połowy października trwa rykowisko, czyli gody jeleni. Byki ryczą, żeby przyciągnąć łanie i odstraszyć rywali, a ich głosy niosą się po lesie o świcie i o zmierzchu. Puszcza Piska to jedno z miejsc, gdzie można je usłyszeć. Wystarczy stanąć w ciszy na skraju lasu i słuchać.

Łabędzie i gęsi

W październiku i listopadzie nad Mazurami przelatują klucze dzikich gęsi. Na jeziorach zostają łabędzie, a w rezerwacie Jezioro Łuknajno niedaleko Mikołajek można je obserwować w spokoju przez całą jesień.

Żuraw lecący na tle szarego nieba
Żuraw na jesiennym niebie

Rozdział 05

Jesień w Kurce Wodnej

Ciepły domek z kominkiem, ognisko na plaży i śniadanie bez pośpiechu. Tak wygląda jesień u nas.

Wszystkie nasze domki są całoroczne i ogrzewane, więc jesienne chłody nie są problemem. W trzech domkach standard w salonie jest kominek: po dniu w lesie nie ma nic lepszego niż wieczór przy ogniu. W każdym domku jest kuchnia z kuchenką, piekarnikiem, lodówką, czajnikiem i zastawą stołową, telewizor, Wi-Fi, a pościel i ręczniki czekają na miejscu.

W ciepłe jesienne dni korzystajcie z dworu. Przy każdym domku jest miejsce na grilla, w ogrodzie stół z ławami, a na plaży nad Jeziorem Głębokim dwa miejsca na ognisko. Wrześniowy wieczór przy ogniu, z widokiem na mgłę nad jeziorem, to coś, czego latem nie zobaczycie.

Rano można zjeść śniadanie w naszej śniadaniarni, od 7:00 do 12:00, za 45 zł. Przy domkach jest bilard i mini bar, a w gospodarstwie gospodarzy mieszkają psy, koty, kury i kozy, które dzieci zawsze chętnie odwiedzają.

Salon domku standard z kominkiem
Kominek w domku standard
Ognisko z kociołkiem
Ognisko na plaży
Śniadanie na talerzach
Śniadania 7:00-12:00
Swojskie jedzenie na stole
Swojskie smaki
Stół bilardowy przy domkach
Bilard na deszcz

My również polecamy domki 'Kurki wodna' :) Bardzo spokojna okolica, idealna na relaks. (…) Wokół piękna przestrzeń nienaruszona przez człowieka. (…) Domek czysty, w super stanie. Polecam!

Sylwia C. · opinia z Google

Rozdział 06

Nad jeziorem jesienią: mgły, łódka i wędka

Jezioro jesienią jest puste i spokojne. To czas porannych mgieł, wędkarzy i przejażdżek łódką w słońcu.

Nasza plaża z pomostem jest 350 metrów od domków. Jesienią to najlepsze miejsce na poranną kawę: o świcie nad Jeziorem Głębokim wisi mgła, a gdy słońce się przez nią przebije, cała tafla zaczyna świecić. W ciepłe wrześniowe dni można jeszcze popływać łódką albo kajakiem. Sprzęt wodny jest w cenie pobytu, a o to, do kiedy czeka przy brzegu, zapytajcie nas przed przyjazdem.

Jesień to czas wędkarzy

Wielu wędkarzy uważa jesień za najlepszy czas na drapieżniki. Gdy woda się ochładza, szczupaki i okonie intensywnie żerują przed zimą. Pamiętajcie, że do połowu potrzebna jest karta wędkarska i zezwolenie na danej wodzie. O zasady na Jeziorze Głębokim zapytajcie nas, a więcej wskazówek znajdziecie w poradniku Wędkowanie na Mazurach.

Pomost prowadzący do drewnianego domku nad zamglonym jeziorem jesienią
Jesienna mgła nad wodą

Domki bardzo ładne. Właściciele bardzo sympatyczni, zorganizowali potańcówkę, ognisko z gitarą, planszówki dla młodzieży i konkurs w siatkówce. (…) Do użytku rowerek wodny, łódka i kajaki można naprawdę wypocząć.

Daria K. · opinia z Google
Łódka przy brzegu Jeziora Głębokiego
Łódka w cenie pobytu
Wędka oparta o drewniany pomost nad spokojnym jeziorem
Z wędką na pomoście

Rozdział 07

Jesienny dzień, spacery i rower

Jesienne dni są krótsze, więc warto zacząć wcześnie. Tak może wyglądać dzień u nas w październiku.

  1. O świcie

    Mgła nad wodą

    Najpiękniejsza chwila jesieni: kubek herbaty na pomoście i jezioro we mgle.

  2. 7:00-12:00

    Śniadanie

    W śniadaniarni za 45 zł albo w ciepłym domku, bez pośpiechu.

  3. Przed południem

    Grzyby albo spacer

    Z koszykiem do lasu albo polnymi drogami wśród kolorowych drzew.

  4. Popołudnie

    Obiad i wycieczka

    Sos grzybowy we własnej kuchni, potem Mikołajki, Ryn albo rejs łódką w słońcu.

  5. Wieczór

    Ognisko i kominek

    Ognisko na plaży w ciepły wieczór albo ogień w kominku, kiedy robi się chłodno.

Spacery i rower wśród kolorów

Wokół Faszcz są pola, łąki i lasy, więc na spacer wychodzi się prosto spod domku. Jesienią najładniej jest w słoneczne przedpołudnia, kiedy mgła już opadła, a liście świecą w słońcu. Najkrótsza trasa prowadzi nad jezioro, dłuższe wiodą polnymi drogami i skrajem lasu.

Jesień to także dobra pora na rower: nie jest gorąco, a wiejskie drogi są puste. Jeśli lubicie jeździć, zabierzcie rowery ze sobą, przy domkach jest parking. Po deszczu leśne drogi bywają błotniste, więc lepiej sprawdzają się szersze opony.

Pamiętajcie, że w październiku i listopadzie szybko robi się ciemno. Na dłuższy spacer zabierzcie czołówkę, a w lesie załóżcie coś jaskrawego.

Leśna ścieżka wśród jesiennych drzew w słońcu
Jesienna ścieżka w lesie

Rozdział 08

Wycieczki i plan na deszcz

Po sezonie zwiedza się spokojnie. Najciekawsze miejsca w okolicy są od kilku do dwudziestu kilku kilometrów od nas.

Mikołajki jesienią są spokojne i bardzo przyjemne. Port pustoszeje, ale promenada, kawiarnie i restauracje działają, a widok na jezioro z kolorowymi drzewami na brzegach jest piękniejszy niż latem. Z naszych domków jest tam 5 km. Krzyżacki zamek w Rynie, 25 km od nas, otoczony jesiennymi drzewami wygląda jak z baśni, a Mrągowo nad jeziorem Czos, 19 km od domków, zaprasza na spacer promenadą.

  • 5 km

    Mikołajki

    Port, promenada i rejsy statkiem po jeziorach. Restauracje i sklepy.

    Nawiguj
  • 6,2 km

    Park wodny Tropikana

    Baseny i zjeżdżalnie w Mikołajkach. Dobry plan na deszczowy dzień.

    Nawiguj
  • 7,6 km

    Wioska Żeglarska

    Port jachtowy w Mikołajkach, z widokiem na żagle i jezioro.

    Nawiguj
  • 19 km

    Mrągowo

    Miasto nad jeziorem Czos, z promenadą i miejską plażą.

    Nawiguj
  • 25 km

    Ryn

    Miasteczko między dwoma jeziorami, z krzyżackim zamkiem z XIV wieku.

    Nawiguj

Rozdział 09

Co spakować na jesień na Mazurach

Jesienią pakujemy się na deszcz i chłód. Pościel, ręczniki i wyposażona kuchnia czekają w domku.

Jesienna pogoda na Mazurach lubi zaskakiwać, więc najważniejsze są ubrania na warstwy, coś od deszczu i buty, którym nie straszne błoto. Jeśli planujecie grzybobranie, zabierzcie koszyk, nożyk i atlas grzybów, a na leśne spacery coś w jaskrawym kolorze.

Rozdział 10

Kiedy przyjechać i jak zarezerwować

Na ciepło i grzyby przyjedźcie we wrześniu, na kolory w październiku, na ciszę w listopadzie.

  • Wrzesień

    Babie lato, ciepłe dni i pierwsze grzyby. Nad wodą już pusto.

  • Październik

    Złota jesień, żurawie i szczyt sezonu grzybowego.

  • Listopad

    Mgły, cisza i długie wieczory przy kominku. Długie weekendy 1 i 11 listopada.

  • Dla wędkarzy

    Cała jesień to dobry czas na drapieżniki.

  • 15:00Zameldowanie: od tej godziny domek czeka na Was

  • 7:00-12:00Śniadania w śniadaniarni, 45 zł

  • 11:00Wymeldowanie w dniu wyjazdu

Jak zarezerwować jesienny pobyt

Jesienią zwykle łatwiej o wolny termin niż w wakacje, ale długie weekendy w listopadzie i domki z kominkiem znikają z kalendarza szybciej. Jeśli zależy Wam na konkretnym terminie, zarezerwujcie go z wyprzedzeniem.

Wolne terminy i ceny zobaczycie od razu w kalendarzu rezerwacji: wystarczy wybrać daty i liczbę osób. Domki standard są dla maksymalnie 6 osób, domki premium dla 7. Jeśli wolicie porozmawiać, zadzwońcie pod numer 510 157 814 albo napiszcie na jakisluk@vp.pl. A jeśli myślicie o krótkim wyjeździe, zajrzyjcie do artykułu Weekend na Mazurach.

Kolorowe jesienne wyspy na jeziorze z lotu ptaka
Do zobaczenia jesienią

Rozdział 11

Najczęstsze pytania

Krótko o tym, o co goście pytają nas najczęściej przed jesiennym przyjazdem.

Kiedy na Mazurach jest najpiękniejsza złota jesień?

Zwykle w październiku. Wtedy liście brzóz, klonów i dębów są najbardziej kolorowe, a poranne mgły nad jeziorami tworzą najpiękniejsze widoki. Dokładny termin zależy od pogody w danym roku.

Czy w okolicy Mikołajek są grzyby?

Tak. Mazurskie lasy, w tym bory Puszczy Piskiej na południe od Mikołajek, są znane z grzybów. Najwięcej jest ich zwykle od końca sierpnia do października, po ciepłych deszczach. Zbierajcie tylko gatunki, które dobrze znacie.

Czy domki są ogrzewane jesienią?

Tak. Wszystkie pięć domków jest całorocznych i ma ogrzewanie, a trzy domki standard mają kominek w salonie. Chłodne jesienne wieczory spędzicie w cieple.

Czy jesienią można się jeszcze kąpać w jeziorze?

Na początku września woda bywa jeszcze ciepła po lecie i odważni się kąpią. Później robi się coraz zimniej. Jesienią nad jeziorem najlepiej spacerować, pływać łódką w ciepłe dni i wędkować.

Co robić na Mazurach jesienią, kiedy pada?

Najbliżej jest park wodny Tropikana w Mikołajkach, 6,2 km od domków. Można też pojechać do zamku w Rynie (25 km) albo do Mrągowa (19 km). W domku czeka kominek albo ogrzewanie, a przy domkach jest bilard.

Gdzie posłuchać rykowiska jeleni?

Rykowisko trwa zwykle od połowy września do połowy października. Najlepiej słychać je o świcie i o zmierzchu na skrajach lasów, na przykład w Puszczy Piskiej. Zachowajcie ciszę, trzymajcie się dróg i nie podchodźcie do zwierząt.

Czy jesienią można przyjechać z psem?

Tak. Zwierzęta są u nas mile widziane i nie płaci się za nie dodatkowo. Jesienią w lasach trwają polowania, więc psa trzymajcie na smyczy, a sobie i jemu załóżcie coś w jaskrawym kolorze.

Przeczytajcie także